Awans zawodowy na stopień nauczyciela kontraktowego

Artykuł przedstawia założenia systemu awansu zawodowego nauczycieli oraz procedury awansu zawodowego, o których mowa w Karcie Nauczyciela. W artykule szczegółowo omówiono warunki odbywania stażu na stopień nauczyciela kontraktowego.

articleImage: Awans zawodowy na stopień nauczyciela kontraktowego fot. Thinkstock

Przedstawiono poszczególne etapy odbywania stażu (przygotowanie planu rozwoju zawodowego na okres stażu, sporządzenie sprawozdania z jego realizacji, ustalenie oceny dorobku zawodowego za okres stażu) oraz postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela kontraktowego (wniosek o podjęcie postępowania, powołanie komisji, rozmowa kwalifikacyjna, nadanie stopnia nauczyciela kontraktowego). Publikacja może być pomocą dla nauczycieli stażystów zamierzających ubiegać się o wyższy stopień awansu zawodowego, opiekunów stażu oraz dla dyrektorów szkół.

Wprowadzenie
System awansu wpisuje się w szerszy kontekst reformy edukacji. Wprowadzenie ustawą z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw systemu awansu uruchomiło mechanizm motywujący nauczycieli do podwyższania kwalifikacji oraz doskonalenia zawodowego a także spowodowało znaczną podwyżkę płac. Zasady awansu zawodowego nauczycieli określają przepisy rozdziału 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.) - dalej KN. Nauczyciele zgodnie z tymi przepisami mogą ubiegać się o następujące stopnie awansu zawodowego:
•stopień nauczyciela stażysty,
•stopień nauczyciela kontraktowego,
•stopień nauczyciela mianowanego,
•stopień nauczyciela dyplomowanego.
Poszczególne stopnie awansu odzwierciedlają etapy rozwoju zawodowego nauczycieli. Etap pierwszy to etap adaptacji w zawodzie, podczas którego nauczyciel sprawdza w praktyce wiedzę wyniesioną ze studiów, wchodzi w życie szkoły - podczas stażu na stopień nauczyciela kontraktowego. Kolejny etap obejmujący staż na stopień nauczyciela mianowanego to okres stabilizacji zawodowej, podczas którego nauczyciel doskonali umiejętności zawodowe. Wreszcie staż na stopień nauczyciela dyplomowanego to okres, w którym nauczyciel ma osiągnąć mistrzostwo w zawodzie.
Stopnie awansu zawodowego nadawane są decyzjami administracyjnymi a ich formę stanowią akty nadania stopnia. Akt nadania stopnia jest uznawany we wszystkich szkołach i placówkach na terenie całego kraju. Akt nadania stopnia nie jest dokumentem potwierdzającym kwalifikacje zawodowe nauczyciela. Kwalifikacje potwierdzają natomiast dyplomy ukończenia studiów wyższych, świadectwa ukończenia studiów podyplomowych oraz zaświadczenia o ukończeniu kursów kwalifikacyjnych. O awans mogą się ubiegać nauczyciele zatrudnieni w szkołach i placówkach zgodnie z kwalifikacjami w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć.

System awansu zawodowego ma charakter motywacyjny. Uzyskanie stopnia awansu nauczyciela mianowanego pociąga za sobą stabilizację zawodową, której efektem jest nawiązanie stosunku pracy na podstawie mianowania. Awans na stopień nauczyciela dyplomowanego jest równoznaczny z osiągnięciem etapu mistrzostwa zawodowego. Do tego etapu mogą jednak dotrzeć jedynie ci nauczyciele, którzy posiadają wybitne osiągnięcia w pracy zawodowej. To spośród nich wyłoni się w przyszłości elita pedagogów. Z niej rekrutować się będą pracownicy nadzoru pedagogicznego, dyrektorzy szkół i placówek, eksperci ds. awansu zawodowego nauczycieli, konsultanci i doradcy metodyczni. To oni w przyszłości będą decydowali o poziomie edukacji. Niezwykle ważna jest jeszcze jedna funkcja systemu awansu, otóż wprowadza on mechanizm eliminowania osób, które nie sprawdzają się w pracy na stanowisku nauczyciela. Mechanizm ten ma zastosowanie w przypadku dwóch pierwszych etapów awansu (kiedy nauczyciel odbywa staż na stopień nauczyciela kontraktowego i mianowanego), kiedy nauczyciel jest w okresie adaptacji zawodowej.
Specyficzne miejsce zajmują w systemie awansu zawodowego dyrektorzy szkół. Dyrektor szkoły występuje w podwójnej roli na ścieżkach awansu zawodowego. Po pierwsze dba o prawidłowy przebieg awansu zawodowego nauczycieli zatrudnionych w placówce. Po drugie może sam ubiegać się o awans zawodowy. System awansu zawodowego stworzył szansę dla racjonalnego zaplanowania i realizacji rozwoju placówki. Zarówno jeśli idzie o doskonalenie zawodowe poszczególnych nauczycieli, jak i podniesienia jakości pracy placówki. W jakim stopniu ta szansa zostanie wykorzystana zależy od zaangażowania dyrektora w realizację staży przez poszczególnych nauczycieli.
Postępowanie w sprawie nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego ma cechy dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, kończącego się wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, do którego mają zastosowanie oprócz przepisów Karty Nauczyciela również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego ważnym źródłem interpretacji przepisów prawa dotyczących nadawania stopni awansu zawodowego nauczycielom jest orzecznictwo sądów administracyjnych.

Warunki odbywania stażu

Zgodnie z przepisem art. 9d ust. 1 nauczyciel rozpoczyna staż z początkiem roku szkolnego, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć, nauczyciel stażysta rozpoczyna staż bez złożenia wniosku. Staż oznacza okres zatrudnienia nauczyciela w przedszkolach, szkołach, placówkach, w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, rozpoczęty i realizowany w trybie i na zasadach określonych w przepisach rozdziału 3a ustawy (art. 3 ust. 3 KN). Warunkiem odbywania stażu jest zatem zatrudnienie w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć w jednej lub łącznie w kilku szkołach (art. 22 ust. 3 i 4 KN). Należy podkreślić, że nauczyciel odbywający staż musi być zatrudniony zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami. W przypadku ubiegania się o stopień nauczyciela kontraktowego staż trwa 9 miesięcy (art. 9c ust. 1 pkt 1 KN). Nauczyciel, który został zatrudniony z dniem 1 września odbywa zatem staż w okresie od 1 września do 31 maja. Jeżeli nauczyciel zostanie zatrudniony po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia roku szkolnego nie rozpoczyna stażu do końca tego roku szkolnego (art. 9d ust. 2 KN).
W przypadku nieobecności nauczyciela w pracy z powodu czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby, zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy lub urlopu innego niż urlop wypoczynkowy, trwającej nieprzerwanie dłużej niż miesiąc, staż ulega przedłużeniu o czas trwania tej nieobecności. W przypadku nieobecności dłuższej niż rok nauczyciel obowiązany jest do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze (art. 9d ust. 5 KN).

Przejdź do strony artykułu: « »
17.06.10
Skomentowano 0 razy

Awans zawodowy na stopień nauczyciela kontraktowego

Zapisz się na bezpłatny Newsletter Prawa Oświatowego

Dyrektor Szkoły - Miesięcznik kierowniczej kadry oświatowej
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

Inne artykuły o zbliżonej tematyce

Nie znaleziono żadnych artykułów.

Aktualności - Oświata

Polecamy: