Strona główna » Wiedza » Analizy i komentarze » Organizowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w świetle przepisów rozporządzenia MEN z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach

Organizowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w świetle przepisów rozporządzenia MEN z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach

21.04.11

Komentarz omawia zmiany doprecyzowujące m.in. obowiązek udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w miejscu nauki, uczniom ze specjalnymi lub specyficznymi potrzebami edukacyjnymi również i innych, niż niepełnosprawność określona przez zespół orzekający publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Zmiany te, zawarte zostały w obowiązującym od 1 lutego 2011 r. rozporządzeniu MEN z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach.

articleImage: Organizowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w świetle przepisów rozporządzenia MEN z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach fot. Thinkstock

1. Wybrane przepisy oświatowe dotyczące dostosowywania nauczania i udzielania uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Organizowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolach, szkołach i placówkach, dzieciom i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi z uwagi na niepełnosprawności sensoryczne bądź upośledzenie umysłowe, wynika z przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) - dalej u.s.o. Zgodnie z tymi przepisami, system oświaty zapewnia m.in. możliwość pobierania nauki we wszystkich typach szkół przez dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie, zgodnie z indywidualnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz predyspozycjami (art. 1 pkt 5 u.s.o.) oraz dostosowanie treści, metod i organizacji nauczania do możliwości psychofizycznych uczniów, a także możliwość korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej i specjalnych form pracy dydaktycznej (art. 1 pkt 4 u.s.o.).
Zgodnie art. 7 ust. 1 pkt 2 u.s.o., rekrutacja uczniów do przedszkoli i szkół publicznych wszystkich typów przeprowadzana jest w oparciu o zasadę powszechnej dostępności. Dyrektor szkoły lub placówki kieruje jej działalnością, reprezentuje ją na zewnątrz oraz sprawuje opiekę nad uczniami i stwarza warunki do harmonijnego rozwoju psychofizycznego poprzez aktywne działania prozdrowotne (art. 39 ust. 1 pkt 1 i 3 u.s.o.).
Kształceniem specjalnym w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych obejmuje się dzieci i młodzież z niepełnosprawnościami, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (art. 71b ust. 1 u.s.o.) na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną na wniosek rodziców (art. 71b ust. 3 u.s.o.). W zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego, ww. grupom dzieci i młodzieży organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę (art. 71b ust. 2 u.s.o.). Ponadto, dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami, które z ważnych powodów nie mogą spełniać obowiązku przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki w szkołach położonych najbliżej miejsca zamieszkania kształcenie specjalne i całodobowa opieka pedagogiczna zapewniana jest w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii (art. 71b ust. 1 u.s.o.).

Powyższe przepisy dają podstawę do podejmowania przez wszystkie przedszkola, szkoły i placówki, działań mających na celu wyrównywanie szans edukacyjnych zarówno dzieci i młodzieży spełniających obowiązek przygotowania przedszkolnego, obowiązek szkolny i obowiązek nauki, jak i małych dzieci. Ponadto, dla małych dzieci, w celu pobudzania psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną w przedszkolach, szkołach podstawowych i placówkach, w tym specjalnych, oraz w ośrodkach, a także w publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, (art. 71b ust. 2a u.s.o.).

2. Wyjaśnienie potrzeby wprowadzenia zmian


Szczegółowe warunki i zasady realizacji przepisów u.s.o. określa, na podstawie delegacji ustawowej, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. Zgodnie z tymi kompetencjami, w Ministerstwie Edukacji Narodowej zostały opracowane zmiany doprecyzowujące m.in. obowiązek udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w miejscu nauki, uczniom ze specjalnymi lub specyficznymi potrzebami edukacyjnymi również i innych, niż niepełnosprawność określona przez zespół orzekający publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Zmiany te, zawarte zostały w obowiązującym od 1 lutego 2011 r., rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. Nr 228, poz. 1487) - dalej r.p.p.p.
Rozporządzenie to stanowi kontynuację oraz nieco modyfikuje formułę nauczania wynikającego z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2009 r. Nr 4, poz. 17).

Dla przykładu należy zauważyć, że:
a) prowadzona już teraz obserwacja poziomu rozwoju dziecka w przedszkolach –realizowana jest zgodnie z nową podstawą programową. Obserwacja ta służy indywidualnej ocenie gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole podstawowej oraz dostarcza wielu cennych informacji i pozwala na projektowanie działań korygujących i wspomagających jego rozwój,
b) z podstawy programowej kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół wynika konieczność indywidualizacji pracy z uczniem zarówno na obowiązkowych, jak i na dodatkowych zajęciach edukacyjnych.
Obowiązek indywidualizacji wynikający zarówno z u.s.o., jak i z podstawy programowej, jest spójny z przepisem § 2 r.p.p.p., z którego wynika, że najważniejszą zmianą i głównym celem wprowadzonych przepisów jest konieczność rozpoznawania i zaspokajania indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia oraz rozpoznawanie jego indywidualnych możliwości psychofizycznych przez zespół nauczycieli pracujących z uczniem w klasie, współpraca tego zespołu w planowaniu i realizacji działań (po uprzednim ustaleniu przez dyrektora przedszkola, szkoły i placówki, w tym ogólnodostępnej czasu trwania świadczeń z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
W niniejszym artykule autorka przedstawia zmiany oraz proponuje rozwiązania ułatwiające dyrektorom szkoły organizowanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów posiadających specyficzne lub specjalne potrzeby edukacyjne, w kontekście nowych obowiązków wynikających z przepisów r.p.p.p.

3. Konieczność poznania przepisów regulujących inne aspekty kształcenia uczniów

Dla prawidłowej interpretacji przepisów r.p.p.p. konieczna jest również wiedza wynikająca z u.s.o. oraz rozporządzeń:
– Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562 z późn. zm.), które wprowadziło przepisem § 1a definicję specyficznych trudności w uczeniu się. Wynika z niej, że przez specyficzne trudności należy rozumieć „trudności w uczeniu się odnoszące się do uczniów w normie intelektualnej, którzy mają trudności w przyswajaniu treści nauczania, wynikające ze specyfiki ich funkcjonowania percepcyjno-motorycznego i poznawczego, nieuwarunkowane schorzeniami neurologicznymi",
– Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. Nr 19, poz. 167) - dalej r.k.w.n. Od 1 września 2011 r. wejdzie w życie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. Nr 228, poz. 1490).

Z rozporządzeń tych wynika, że przedszkola, szkoły i oddziały ogólnodostępne oraz szkoły i oddziały integracyjne zapewniają dzieciom i młodzieży niepełnosprawnym, zagrożonym niedostosowaniem społecznym oraz niedostosowanym społecznie realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, odpowiednie warunki do nauki, sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne, realizację programu wychowania przedszkolnego, programu nauczania, programu wychowawczego i programu profilaktyki, dostosowanych do indywidualnych potrzeb edukacyjnych i możliwości psychofizycznych lub realizację indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych, z wykorzystaniem odpowiednich form i metod pracy dydaktycznej i wychowawczej, zajęcia rewalidacyjne lub zajęcia socjoterapeutyczne, stosownie do potrzeb, integrację ze środowiskiem rówieśniczym.
Z § 5 r.k.w.n. wynika, że w przedszkolach i szkołach integracyjnych oraz z oddziałami integracyjnymi zatrudnia się dodatkowo nauczycieli posiadających kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w odpowiednich typach i rodzajach specjalnych przedszkoli i szkół oraz odpowiednich specjalistów, w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego.
– Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz ośrodkach (Dz. U. Nr 19, poz. 166) - dalej r.k.w.m.n. Od 1 września 2011 r. wejdzie w życie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz ośrodkach (Dz. U. Nr 228, poz. 1489).

Z § 4 r.k.w.m.n. wynika, że przedszkola specjalne, w tym przedszkola specjalne działające w ośrodkach, oddziały specjalne w przedszkolach ogólnodostępnych, szkoły specjalne, w tym szkoły specjalne działające w ośrodkach, oraz oddziały specjalne w szkołach ogólnodostępnych zapewniają:
– odpowiednie warunki do nauki, sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne,
– realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego,
– realizację programu wychowania przedszkolnego, programu nauczania, programu wychowawczego i programu profilaktyki, odpowiednich dla danego rodzaju niepełnosprawności i stopnia upośledzenia umysłowego, z wykorzystaniem odpowiednich form i metod pracy dydaktycznej i wychowawczej, wielospecjalistyczną ocenę poziomu funkcjonowania ucznia dokonywaną na danym etapie edukacyjnym, nie rzadziej niż raz w roku, przez nauczycieli i specjalistów pracujących z uczniem, będącą podstawą opracowania i modyfikowania indywidualnego programu edukacyjnego określającego zakres zintegrowanych działań nauczycieli i specjalistów oraz rodzaj zajęć rewalidacyjnych lub zajęć socjoterapeutycznych prowadzonych z uczniem, zgodnie z jego indywidualnymi potrzebami edukacyjnymi i możliwościami psychofizycznymi,
– udzielanie pomocy rodzicom (prawnym opiekunom) dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie, w zakresie doskonalenia umiejętności niezbędnych we wspieraniu ich rozwoju,
– integrację ze środowiskiem rówieśniczym,
– przygotowanie do samodzielności w życiu dorosłym.

Powyższe zobowiązuje nauczycieli szkoły do opracowania - na podstawie zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego - i realizacji z uczniami z niepełnosprawnościami indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego. Jednocześnie stanowi to wyjaśnienie powodu, dla którego szkoły nie zakładają dla uczniów z niepełnosprawnościami karty indywidualnych potrzeb ucznia.
Założeniem wprowadzanych zmian jest przede wszystkim wskazanie szkołom ogólnodostępnym na konieczność jak najlepszej organizacji kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym niepełnosprawnych, dla których rodzice wybrali tę szkołę, jako miejsce kształcenia.

Teresa Serafin
 

Lex/Oswiata 21.04.11
Zobacz wszystkie materiały pochodzące z:
Skomentowano 0 razy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

 
ZOBACZ TAKŻE

  • Nauczyciele później dostaną pensje?

    Obrazek do artykułu: Nauczyciele później dostaną pensje?

    Jedną ze zmian, którą planuje MEN, jest zmiana przepisów dotyczących wynagradzania nauczycieli. Mają oni otrzymywać pensję "z dołu" - przypomina Stanisław Szelewa w "Dyrektorze Szkoły". Więcej

  • Ponad pół tysiąca skazanych ukończyło kursy zawodowe

    Obrazek do artykułu: Ponad pół tysiąca skazanych ukończyło kursy zawodowe

    Od jesieni ubiegłego roku ponad pół tysiąca skazanych, odbywających karę więzienia w woj. śląskim, ukończyło kursy zawodowe - wynika z informacji śląskiej Służby Więziennej. Do końca 2020 r. szkolenia obejmą dalsze prawie 5 tys. osób. Więcej

  • Zalewska zapowiada kroki prawne przeciwko Szumilas

    Obrazek do artykułu: Zalewska zapowiada kroki prawne przeciwko Szumilas

    Szefowa MEN Anna Zalewska zapowiedziała podjęcie kroków prawnych przeciwko b. minister oświaty, posłance PO Krystynie Szumilas, która zapytała ją, "dlaczego nie ma odwagi powiedzieć, że nie brała udziału w przekrętach PCK na Dolnym Śląsku". Więcej

  • Gminy skutecznie odwołują się od opinii kuratorów

    Obrazek do artykułu: Gminy skutecznie odwołują się od opinii kuratorów

    Kuratorzy oświaty zbyt mocno ingerowali w kompetencje gmin ws. ustalania sieci szkół. Przychylne wyroki sądów zapadły m.in. w sprawie sieci szkół w Łodzi, Oporowie i Książu Wielkim - informuje "Rzeczpospolita". Więcej

  • Machałek: reforma już stała się faktem

    Obrazek do artykułu: Machałek: reforma już stała się faktem

    Pierwszy etap reformy stał się faktem, to już się stało w momencie przegłosowania ustawy - powiedziała podczas czwartkowej debaty sejmowej nad obywatelskim wnioskiem o zorganizowanie referendum ws. reformy oświaty wiceminister MEN Marzena Machałek. Więcej

Dyrektor Szkoły - Miesięcznik kierowniczej kadry oświatowej
Zapisz się na newsletter
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE