Urlop szkoleniowy nauczycieli

Wobec nauczycieli nie mają zastosowania przepisy dotyczące udzielania urlopów i płatnych zwolnień z tytułu podnoszenia kwalifikacji. Wobec tego, że dokształcanie się należy do jednego z obowiązków pracowniczych nauczyciela, odpowiednie przepisy dotyczące urlopów szkoleniowych, naukowych i bezpłatnych zawiera Karta Nauczyciela i wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze.
articleImage: Urlop szkoleniowy nauczycieli fot. Thinkstock
Z uwagi na kompleksowość regulacji zawartej w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm. – dalej K.N.), nauczycieli szkół publicznych co do zasady nie obowiązują przepisy dotyczące zasad podnoszenia kwalifikacji oraz wykształcenia zawarte w Kodeksie pracy oraz w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. Nr 103, poz. 472).

Nauczycielom przysługują zasadniczo dwa rodzaje urlopów „szkoleniowych”, uregulowane w art. 68 K.N.:
1) urlop płatny dla dalszego kształcenia,
2) urlop płatny dla celów naukowych, artystycznych, oświatowych.
O
bydwa rodzaje urlopów przysługują wyłącznie nauczycielom zatrudnionym w pełnym wymiarze zajęć, tzn. na pełen etat. Jeżeli nauczyciel wykonuje pracę na podstawie dwóch stosunków pracy, które po zsumowaniu godzin dają nawet ich pełny wymiar, nie może mu i tak przysługiwać taki urlop. Uprawnienie to dotyczyć może tylko jednego stosunku pracy.

Przykład
Alina J., nauczycielka języka polskiego jest zatrudniona w gimnazjum w wymiarze 9/18 etatu, ponadto wykonuje także pracę nauczyciela-wychowawcy w szkole podstawowej, w wymiarze 11/18 etatu.
Ponieważ zarówno w gimnazjum, jak i w szkole podstawowej zatrudniona jest w niepełnym wymiarze godzin, urlop dla dalszego kształcenia, jak i urlop dla celów naukowych przysługiwać jej nie może.

Przykład
Grażyna B. jest zatrudniona jako nauczycielka historii w szkole podstawowej, w pełnym wymiarze godzin, ponadto wykonuje pracę jako nauczyciel-bibliotekarz w liceum, w wymiarze 1/6 etatu. Urlop dla celów naukowych lub urlop na dalsze kształcenie przysługuje jej tylko w szkole podstawowej.

Zasady udzielania powyższych urlopów określa szczegółowo rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania nauczycielom urlopów dla dalszego kształcenia się, dla celów naukowych, artystycznych, oświatowych i z innych ważnych przyczyn oraz ulg i świadczeń związanych z tym kształceniem, a także organów uprawnionych do ich udzielania (Dz. U. z 2001 r. Nr 1 poz. 5 – dalej r.u.d.k.).

Przepisy tego rozporządzenia regulują trzy zasadnicze przypadki:
1) nauczycieli, którzy odbywają studia wyższe oraz kształcą się w zakładach kształcenia nauczycieli na podstawie skierowania udzielonego przez dyrektora szkoły,
2) nauczycieli podejmujących naukę w szkole wyższej lub zakładzie kształcenia nauczycieli bez skierowania,
3) nauczycieli ubiegających o urlopy płatne dla celów naukowych, artystycznych lub oświatowych.

Nauczyciele skierowani na studia

Jeżeli nauczyciel zamierza podjąć naukę na wyższej uczelni, lub w zakładzie kształcenia nauczycieli musi najpierw złożyć stosowny wniosek o skierowanie do szefa placówki, w której jest zatrudniony.
Skierowania tego udziela:
• dyrektor szkoły,
• dyrektora zakładu karnego, zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich – w przypadku nauczycieli zatrudnionych w szkołach działających przy tego typu zakładach.

Aby uzyskać skierowanie, konieczne jest wskazanie, że podnoszenie kwalifikacji zawodowych nauczyciela jest zgodne z potrzebami szkoły. O tym decyduje jednoosobowo dyrektor szkoły lub zakładu. Drogi odwoławczej przepisy rozporządzenia zasadniczo nie przewidują, uznać jednak należy, że ewentualne spory na tym tle mogą rozpoznawać sądy (np. w przypadkach nieuzasadnionej odmowy skierowania, lub powtarzających się odmów, noszących znamiona dyskryminacji). Wynika to z zasady sądowego rozstrzygania sporów ze stosunku pracy (zob. art. 91c ust. 2 K.N.).
Wzór skierowania zawiera załącznik do r.u.d.k.

Z tytułu podjęcia studiów nauczycielowi przysługują następujące uprawnienia:
1) płatne zwolnienie od pracy na czas niezbędny do załatwienia formalności związanych z przyjęciem na studia i na przystąpienie do egzaminów wstępnych – w wymiarze łącznie do 6 dni roboczych.
2) urlopy szkoleniowe, przysługujące w danym roku studiów, w zależności od rodzaju studiów, w wymiarze:
• 28 dni roboczych – jeżeli nauczyciel kształci się na studiach zaocznych,
• 21 dni roboczych – jeżeli nauczyciel kształci się na studiach wieczorowych,
3) urlop dodatkowy na przygotowanie pracy magisterskiej lub dyplomowej – w wymiarze 21 dni roboczych (przysługuje tylko na ostatnim roku studiów).

Jeżeli ostatni rok studiów trwa 1 semestr, wymiar urlopu szkoleniowego ulega skróceniu o połowę. Wynosić więc powinien:
• 14 dni roboczych (w przypadku studiów zaocznych),
• 10,5 dnia roboczego (w przypadku studiów wieczorowych, urlopu tego zaokrąglać nie należy, gdyż nie ma ku temu podstaw prawnych).

W § 3 r.u.d.k. mowa jest o urlopie udzielanym na dni robocze. Uznać więc należy, że urlopy te powinny być udzielane na te dni, w których szkoła prowadzi zajęcia dydaktyczne. Warto też pamiętać, że zgodnie z art. 42c ust. 1 K.N., nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć obowiązuje zasadniczy 5-dniowy tydzień pracy. Tym samym urlopu udziela się na te dni, w których nauczyciel wykonuje swoją pracę, zgodnie z rozkładem zajęć dydaktycznych. Jeżeli więc nauczyciel wykonuje pracę także w soboty, a w zamian za tą pracę otrzymuje inny dzień wolny, wówczas urlop powinien być udzielony na sobotę.

W przypadku wskazanym w art. 42c ust. 1 zdanie 2 Karty Nauczyciela, tj. w przypadku ustalenia 4-dniowego tygodnia pracy dla nauczycieli dokształcających się, wykonujących inne ważne społecznie zadania, oraz tych, którym dyrektor wyznaczył 4-dniowy tydzień pracy zgodnie z organizacją pracy w szkole, urlopów powinno się także udzielać tylko na dni pracy danego nauczyciela. Jeżeli – przykładowo – nauczyciel taki wykonuje pracę tylko od poniedziałku do czwartku, a piątek, sobota i niedziela są dla niego, zgodnie z organizacją pracy i rozkładem zajęć, wolne, to urlop szkoleniowy może być udzielony tylko na dni od poniedziałku do czwartku włącznie.

Zgodnie z § 6 r.u.d.k. w przypadku choroby nauczyciela w czasie trwania urlopu szkoleniowego, okres urlopu szkoleniowego przedłuża się o okres niezdolności do pracy bądź udziela się części urlopu szkoleniowego, niewykorzystanego z powodu niezdolności do pracy, w terminie późniejszym, zgodnie z wnioskiem nauczyciela. W praktyce oznacza to możliwość „odbioru” niewykorzystanego urlopu w innym terminie.

Przykład
Natalia L., nauczycielka wychowania fizycznego została skierowana na uzupełniające magisterskie studia zaoczne na AWF. Na I roku studiów dyrektor szkoły udzielił jej urlopu szkoleniowego w dniach 2-30 czerwca, w celu przygotowania się do egzaminów. Niestety, Natalia L. 9 czerwca została ranna w wypadku samochodowym. Od tego dnia do końca czerwca przebywała na zwolnieniu lekarskim. Wskutek wypadku nie zdążyła zaliczyć 4 z 5 egzaminów kończących rok. Przystąpiła do nich w jesiennej sesji egzaminacyjnej we wrześniu i w tym miesiącu dyrektor szkoły udzielił jej niewykorzystanych 15 dni roboczych urlopu szkoleniowego.

Nauczycielom, przystępującym do egzaminów na studiach w trybie eksternistycznym, nie przysługują co do zasady urlopy szkoleniowe.
Wyjątkiem jest prawo do 10 dni roboczych płatnego urlopu szkoleniowego na przygotowanie pracy magisterskiej (dyplomowej) nauczycielowi zaliczającemu studia w powyższym trybie.
W zamian za to dyrektor szkoły udziela im płatnego zwolnienia od pracy na czas niezbędny do przystąpienia do tych egzaminów (§ 4 ust. 1 r.u.d.k.). Wymiar tego zwolnienia nie jest w przepisach określony, co oznacza, że jest to pozostawione do decyzji dyrektora. Nauczyciel we wniosku o udzielenie takiego zwolnienia może wskazać jego wymiar.
Poza urlopami, z tytułu studiów przysługują dodatkowe świadczenia pieniężne, takie jak (§ 8 ust. 1, § 9 ust. 3 r.u.d.k.):
• zwrot kosztów przejazdu na obowiązkowe zajęcia i egzaminy oraz
• ryczałt na pokrycie kosztów zakwaterowania i wyżywienia w czasie obowiązkowych zajęć dydaktycznych na zasadach określonych w przepisach dotyczących należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju,
• dofinansowanie w całości lub w części opłat (czesnego, opłat egzaminacyjnych itp.) pobieranych przez uczelnię (w ramach posiadanych środków).

Zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1990, ze zm.) ryczałt ten wynosi 150% diety z tytułu podróży służbowej – obecnie 34,50 zł.

Zwrot kosztów przejazdu powinien być dokonany na podstawie przedłożonych biletów na pociąg, autobus itp. Zwrot kosztów dojazdu prywatnym samochodem może nastąpić tylko na wniosek nauczyciela, za zgodą dyrektora szkoły, w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych km przez stawkę za jeden km przebiegu, nie może wyższą niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm.), tj. w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.).

Obecnie stawki te wynoszą za 1 km przebiegu:
1) dla samochodu osobowego:
- o pojemności skokowej silnika do 900 cm3 - 0,5214 zł,
- o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3 - 0,8358 zł,
2) dla motocykla - 0,2302 zł,
3) dla motoroweru - 0,1382 zł.

Warunkiem uzyskania tych świadczeń jest jednak:
• odbywanie studiów na uczelni w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania lub miejsce pracy nauczyciela,
• przedłożenie zaświadczenia o uczestnictwie w obowiązkowych zajęciach dydaktycznych w szkole wyższej – jeżeli zażąda tego dyrektor szkoły,
• w przypadku zwrotu kosztów użycia prywatnego samochodu – zgoda dyrektora szkoły.

W przypadku niezaliczenia egzaminów obowiązkowych i powtarzania roku, nauczyciel traci prawo do wszystkich świadczeń z tytułu skierowania na studia. Wyjątkiem jest sytuacja, w której nauczyciel powtarza rok z powodu choroby lub innych zdarzeń losowych, wtedy nauczycielowi dyrektor może przyznać każde z wymienionych wyżej świadczeń i urlopów szkoleniowych. Należy jednak pamiętać, że jest to uprawnienie dyrektora. Nauczyciel może, ale nie musi otrzymać ten urlop i świadczenia. Niezależnie od tego, w roku powtarzanym, nauczyciel ma nadal prawo do zwolnień z pracy na czas zajęć na studiach i egzaminów. Są to jednak zwolnienia bezpłatne, za które nie przysługuje wynagrodzenie.

W każdym przypadku dyrektor szkoły zobowiązany jest do takiego ustalenia rozkładu zajęć obowiązkowych danego nauczyciela w szkole, by nie kolidowało to z zajęciami na uczelni (§ 7 r.u.d.k.). Dotyczy to jednak tylko nauczycieli studiujących wieczorowo.
Michał Culepa 31.07.08
Zobacz wszystkie materiały pochodzące z:
Skomentowano 0 razy

Urlop szkoleniowy nauczycieli

Zapisz się na bezpłatny Newsletter Prawa Oświatowego

I AZDS - 5 lutego 2015 r.
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

Inne artykuły o zbliżonej tematyce

Nie znaleziono żadnych artykułów.

Aktualności - Oświata

Polecamy: