Najnowsze zmiany w prawie
Nowe standardy kształcenia nauczycieli bardziej liberalne
Nowe rozporządzenie określa efekty kształcenia, czas trwania studiów oraz studiów podyplomowych, a także wymiar i sposób organizacji praktyk. Przepisy mają lepiej odpowiadać wymogom zawartym w Prawie o szkolnictwie wyższym, stąd większy nacisk na podział kompetencji zdobywanych przez kandydatów na nauczycieli na studiach pierwszego i drugiego stopnia. Przyjęto, że kształcenie na studiach pierwszego stopnia będzie obejmować wyłącznie przygotowanie do pracy w przedszkolach i szkołach podstawowych, a na studiach drugiego stopnia – do pracy we wszystkich typach szkół i rodzajach placówek.
Uczelnia prowadząca kształcenie przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela nie musi już zapewniać studentom studiów pierwszego stopnia przygotowania do nauczania dwóch przedmiotów. Obowiązkowe będzie jedynie przygotowanie do nauczania jednego przedmiotu, drugi będzie fakultatywny. Samo kształcenie prowadzone będzie w formie modułów. Zajęcia przygotowujące do nauczania pierwszego przedmiotu będą prowadzone w ramach trzech modułów obowiązkowych obejmujących: przygotowanie w zakresie merytorycznym, przygotowanie psychologiczno-pedagogiczne i przygotowanie w zakresie dydaktycznym.
Inne będą także wymogi stawiane nauczycielom nauczania początkowego. Do nauczania w klasach I – III wystarczające będzie uzyskanie tytułu licencjata. Wzbudza to liczne kontrowersje, specjaliści zwracają bowiem uwagę, że w rezultacie prowadzić to może do obniżenia standardów kształcenia. Zapobiec temu ma precyzyjne określenie dodatkowych warunków, jakie musi spełnić nauczyciel w klasach I-III. Według omawianych przepisów musi on wykazywać się umiejętnościami merytorycznymi w zakresie języka polskiego (tworzenie tekstów), matematyki (prowadzenia rozumowań matematycznych) oraz przyrody (umiejętność ilustracji zjawisk przyrody za pomocą doświadczeń).
Źródło: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. z 2012 r. Poz. 131).
Opublikowano nowe zasady przeprowadzania egzaminów eksternistycznych
Celem wydania nowych regulacji jest dostosowanie przepisów wykonawczych do zmian wprowadzonych w ustawie o systemie oświaty nowelizacją z dnia 19 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 205, poz. 1206). Rozporządzenie określa warunki i tryb przeprowadzania egzaminów eksternistycznych, tj. przede wszystkim: wysokość pobieranych za nie opłat, warunki wynagradzania egzaminatorów oraz unieważniania egzaminów.
Największą zmianą wobec obecnie obowiązującego rozporządzenia będzie wprowadzenie, począwszy od sesji zimowej 2013 r., dwóch nowych rodzajów egzaminów eksternistycznych. Pierwszym z nich jest egzamin eksternistyczny z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla zasadniczej szkoły zawodowej. Dopuszczona zostanie do niego osoba, która ukończyła gimnazjum lub ośmioletnią szkołę podstawową. Te same warunki musi spełnić każdy, kto chce zdawać egzamin eksternistyczny zawodowy w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, z tym, że musi wykazać także, że dwa lata kształcił się lub pracował w zawodzie, w którym wyodrębniono daną kwalifikację.
Podstawą ww. egzaminów będą wymagania określone w podstawie programowej kształcenia w zawodach. Uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu w zakresie danej kwalifikacji skutkować będzie otrzymaniem przez zdającego świadectwa potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie, wydanego przez okręgową komisję egzaminacyjną. Osoba, która otrzyma świadectwa potwierdzające wszystkie kwalifikacje w danym zawodzie oraz legitymuje się poziomem wykształcenia, odpowiednio: zasadniczego zawodowego lub średniego, otrzyma dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, wydany przez okręgową komisję egzaminacyjną. Analogiczne zasady przyjęto w przypadku osób zdających egzamin eksternistyczny z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla zasadniczej szkoły zawodowej. Każdy, kto zda tego rodzaju egzaminy i ukończy określone w przepisach kwalifikacyjne kursy zawodowe, otrzyma świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej.
Harmonogram egzaminów ustalać będzie Centralna Komisja Egzaminacyjna. Publikowany będzie na stronie CKE wraz z informatorem zawierającym opis zakresu egzaminu, kryteria oceniania oraz przykładowe zadania. Informatory dotyczące egzaminów przeprowadzanych w zimowej sesji egzaminacyjnej ogłoszone zostaną do 30 września 2012 r., a te dotyczące sesji jesiennej do 31 grudnia 2012 r.
W rozporządzeniu znalazł się również przepis przejściowy ograniczający zakres przedmiotów, z których przeprowadzony zostanie pierwszy egzamin eksternistyczny z zakresu wymagań w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla zasadniczej szkoły zawodowej. W sesji zimowej w 2013 r. odbędą się egzaminy z języka polskiego, historii i wiedzy o społeczeństwie. Nowe przepisy zaczną obowiązywać 1 września 2012 r.
Źródło: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie egzaminów eksternistycznych (Dz. U. z 2012 r. Poz. 188).
Od 1 września 2012 r. kształcenie ustawiczne na nowych zasadach
Nowe regulacje wprowadzi, opublikowane w piątek, rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. Poz. 186). Określono w nim przede wszystkim warunki, organizację i tryb prowadzenia tego rodzaju kształcenia, zasady organizowania kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz sposoby potwierdzania efektów kształcenia.
Wykazem pozaszkolnych form kształcenia objęto trzy rodzaje kursów. Pierwszym są kursy prowadzone w oparciu o podstawę programową kształcenia w zawodach, tj.: kwalifikacyjny kurs zawodowy, kurs umiejętności zawodowych oraz turnus dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników. Pozostałe to: kursy z zakresu zawodów ujętych w klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy, w tym także prowadzone we współpracy z urzędami pracy oraz kursy kompetencji ogólnych, prowadzone według programu nauczania uwzględniającego wybraną część podstawy programowej kształcenia ogólnego.
Wprowadzane regulacje odnoszą się nie tylko do kwalifikacyjnych kursów zawodowych organizowanych przez szkoły prowadzące kształcenie zawodowe. Stosowane będą także do placówek kształcenia ustawicznego, placówek kształcenia praktycznego oraz ośrodków dokształcenia i doskonalenia zawodowego, a nawet do podmiotów spoza systemu oświaty prowadzących działalność edukacyjno-szkoleniową oraz osób prawne i fizycznych prowadzące działalność oświatową. Tak szerokie ujęcie tej materii ma umożliwić łatwiejsze uzyskiwanie kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach ujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, a w połączeniu z nowymi zasadami przeprowadzania egzaminów zewnętrznych, da chętnym możliwość potwierdzenia nabytych kwalifikacji i zdobycie pełnego zawodu. Rozporządzenie zawiera przepis przejściowy pozwalający podmiotom prowadzącym w dniu jego wejścia w życie kształcenie w formach pozaszkolnych, określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki 3 lutego 2006 r. (Dz. U. Nr 31, poz. 216), na kontynuowanie kształcenia na dotychczasowych zasadach do 31 grudnia 2012 r.
Prezes RIO nie złoży wniosku o ukaranie
Zmiany wprowadza ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 240, poz. 1429). Precyzuje ona dotychczas obowiązujące przepisy rozszerzając m.in. katalog podmiotów ponoszących odpowiedzialność na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114, z późn. zm.).
Nowe przepisy stanw zakresie sektora finansów publicznych odpowiedzialności podlegać będą pracownicy i inne osoby, których obowiązki wynikają wprost z przepisów ustawy lub którym powierzono obowiązki na podstawie obowiązujących przepisów.
Szerszy jest także katalog czynów, za które określone podmioty poniosą odpowiedzialność na podstawie ustawy. Jako naruszenie dyscypliny finansów publicznych kwalifikowane będzie m.in. niezgodne z przepisami odroczenie lub rozłożenie na raty spłaty należności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych oraz zaniechanie zatwierdzenia rozliczenia dotacji (niezatwierdzenie go w terminie) zamiast dotychczasowego nierozliczenia dotacji.
Zmieniają się również przepisy dotyczące podmiotów uprawnionych do wnoszenia wniosków o ukaranie za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Omawiana nowelizacja odbiera uprawnienia w tym zakresie Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli, Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych oraz prezesom regionalnych izb obrachunkowych.
Mniej szkół podległych Ministerstwu Kultury
W Monitorze Polskim opublikowano obwieszczenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (M. P. z 2012 r. Poz. 41). W wykazie określono szkoły, instytuty badawcze, instytucje kultury prowadzone i nadzorowane przez MKiDN. Lista szkół artystycznych objęła dwieście siedemdziesiąt dziewięć pozycji, to o trzy mniej niż w akcie prawnym dotychczas regulującym tę materię. Obwieszczenie ogłoszono 1 lutego 2012 r.
